Najstarszy stos kremacyjny Afryki. Unikatowy zabytek łowców-zbieraczy z epoki kamienia

7 stycznia 2026, 10:43

Przed około 9500 laty u stóp góry Hora w północnym Malawi społeczność łowców-zbieraczy skremowała zmarłą kobietę. To najstarsza kremacja w Afryce, najstarszy na świecie stos kremacyjny zawierający szczątki dorosłej osoby oraz jedna z niewielu takich struktur wiązanych ze społecznościami łowiecko-zbierackimi. O ile bowiem znaleziono znacznie starsze szczątki skremowanych ludzi, pochodzące nawet sprzed 40 000 lat, to pierwsze stosy kremacyjne – struktury zbudowane specjalnie na potrzeby pochówku ciałopalnego – pojawiają się w zapisie archeologicznym dopiero 30 000 lat później.



Sposób kłócenia wpływa na rodzaj kłopotów zdrowotnych

25 maja 2016, 11:16

Osoby, które sprzeczając się z partnerem, wpadają w gniew, powinny uważać na problemy sercowo-naczyniowe. Dla odmiany ludzie, którzy w czasie konfliktu wycofują się emocjonalnie, ryzykują problemami mięśniowo-szkieletowymi, np. sztywnością mięśni.


Psie mięso było dla Traków przekąską na szczególne okazje

29 stycznia 2026, 16:31

W dzisiejszych europejskich społeczeństwach jedzenie psów stanowi tabu. Jednak nie zawsze tak było. Również spożywanie psiego mięsa jest dla nas czynem grzesznym, lecz o niektórych Trakach mówi się, że jedzą psy. Niewykluczone, że zwyczaj ten był też praktykowany wśród Greków, z tego też powodu również Diokles, wychodząc od praktyk Asklepiadów, zaleca podawanie mięsa psów niektórym pacjentom, pisał w "Zarysach pirrońskich" Sekstus Empiryk, grecki lekarz i filozof żyjący na przełomie II i III wieku. Stella Nikolova z Bułgarskiej Akademii Nauk, badając jedzenie psów przez Traków, doszła do wniosku, że psie mięso nie było zwykłym posiłkiem, a przekąską spożywaną przy szczególnych okazjach.


Naukowcy odkryli kolejne monumentalne dzbany w Laosie

16 marca 2017, 10:34

W centralnym Laosie nieznany lud wyrzeźbił ponad 1,5 tys. lat temu tysiące monumentalnych kamiennych dzbanów. Próba zrozumienia ich funkcji do dzisiaj stanowi wyzwanie dla naukowców. W tym roku badacze odkryli kolejne nieznane do tej pory naczynia.


W późnym glacjale osteoporoza i inne choroby szkieletowe były częste u mamutów

21 kwietnia 2017, 10:48

Siergiej Leszczyński, paleontolog z Narodowego Badawczego Tomskiego Uniwersytetu Państwowego (TSU), badał szczątki jakuckich mamutów ze stanowiska Berelekh. Okazało się, że cierpiały one na choroby układu szkieletowego, które często widuje się u współczesnych ludzi.


Neurony© Methoxyroxy

Dlaczego neurony się nie rozrywają?

19 sierpnia 2007, 08:31

Amerykańscy naukowcy z University of Utah odkryli, dlaczego neurony nie rozrywają się, kiedy poruszamy kończynami lub rozciągamy mięśnie. Po przeprowadzeniu eksperymentów na nicieniach okazało się, że jeśli brakuje białka nazywanego beta-spektryną, komórki nerwowe stają się kruche i łamliwe, co ostatecznie doprowadza do paraliżu.


Wyczucie mowy

15 września 2008, 11:39

Wydając dźwięki, nie tylko słyszymy, ale również czujemy, czy są one poprawne. Dzięki temu mechanizmowi ludzie, którzy stracili słuch jako dorośli, nadal potrafią się skutecznie komunikować za pomocą mowy (Nature Neuroscience).


Już nie swędzi

7 sierpnia 2009, 10:42

Podczas eksperymentów na myszach w rdzeniu odnaleziono neurony odpowiedzialne wyłącznie za przekazywanie odczuć związanych ze swędzeniem. Naukowcy sądzą, że pomoże to w opracowaniu skuteczniejszych leków na choroby skóry, m.in. egzemę czy łuszczycę.


Prozac usprawnia po udarze

10 stycznia 2011, 11:57

Gdy pacjentom tuż po udarze niedokrwiennym podawano Prozac (fluoksetynę), selektywny inhibitor zwrotnego wychwytu serotoniny, szybciej odzyskiwali mobilność i po 3 miesiącach byli bardziej niezależni od chorych, którzy zażywali placebo.


Przeszczep tętniczy bez komórek

25 czerwca 2012, 13:53

Amerykańscy naukowcy opracowali biodegradowalny elastomerowy przeszczep tętniczy, w którym nie wykorzystuje się komórek. Po 90 dniach aorta brzuszna szczura ulega regeneracji, niemal bez śladów obcego materiału.


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk